Samorząd terytorialny – dobra polska marka. 35 lat rozwoju wspólnot lokalnych i regionalnych III RP
Znaczenie tematyki
Idea powszechnej samorządności, po 35 latach od jej wdrożenia, nie wymaga legitymizowania. Broni się sama widokiem zadbanych miast, miasteczek i wsi, które dziś prezentują się nieraz lepiej niż te „na zachodzie”, będące kiedyś dla nas niedoścignionym – jak wydawało się na przełomie lat 1980-tych i 90-tych – wzorem do naśladowania. Sama uzasadnia się nieustającymi, skutecznymi działaniami w sferze modernizacji infrastruktury. Przekonuje do siebie tętniącymi życiem, lokalnymi i regionalnymi strukturami społeczeństwa obywatelskiego. I nie jest tak, że ten niezwykle atrakcyjny obraz współczesnej Polski jest efektem kierowania, na potrzeby stymulowania rozwoju na poziomie lokalnym, wielkich strumieni pieniędzy z Unii Europejskiej i budżetu państwa. Historia, i ta dawniejsza, i ta najnowsza, dostarcza rozlicznych przykładów, z całego świata, na potwierdzenie tezy, iż można zmarnować dowolnie wielką sumę publicznych pieniędzy i zaprzepaścić nawet największą szansę rozwojową. Jednak Polska uniknęła takiej sytuacji.
Właściwe wykorzystanie środków i okazji wymaga bowiem dobrego gospodarza, a taki pojawił się w Polsce 8 marca 1990 r. w postaci samorządów gminnych. Zgodnie z zasadą subsydiarności, pojawił się gospodarz zbiorowy, zainteresowany tym, aby jego lokalne otoczenie i sprawy publiczne, które dotyczą go na co dzień, prezentowały się jak najlepiej. Gospodarz ten sam dokonuje wyboru przedstawicieli reprezentujących jego interesy, w postaci członków władz jednostek samorządu terytorialnego. Wybory te do dzisiaj, przeważnie okazują się trafne i przynoszą imponujący, niejednokrotnie, postęp w rozwoju instytucji wspólnych. Sukces polskich samorządów terytorialnych stał się jednym z najbardziej udanych aspektów transformacji ustrojowej po roku 1989 i stał się polskim „znakiem firmowym”, rozpoznawalną szeroko, poza granicami kraju, dobrą polską marką. Dlatego proponujemy, z okazji 35 rocznicy restytucji samorządu terytorialnego w Polsce, dokonać podsumowania mocnych i słabszych stron funkcjonowania samorządności powszechnej. Podjąć próbę wskazania dróg modernizacji istniejących rozwiązań prawnych, finansowych i organizacyjnych, w tym poddać krytycznej ocenie próby wciągania samorządów w gry partyjne, kończące się niejednokrotnie niekoniecznie udanymi inicjatywami ustawodawczymi.
ul. Grunwaldzka 17
33-300 Nowy Sącz
Zapisz się do newslettera
