Gdzie są potrzebni koordynatorzy dostępności?

Dostępność to coraz istotniejszy temat zarówno w debacie publicznej, jak i w działaniach różnych instytucji. Nie chodzi już tylko o podjazdy dla wózków czy specjalne miejsca parkingowe – mowa o całościowym podejściu do projektowania przestrzeni, usług, informacji i technologii w sposób przyjazny dla wszystkich, niezależnie od ograniczeń. W tym kontekście rośnie też znaczenie nowego zawodu: koordynatora dostępności. Gdzie są potrzebni tacy specjaliści?

Kim jest koordynator dostępności i jakie ma zadania?

W pierwszej kolejności warto krótko wyjaśnić, czym dokładnie zajmuje się koordynator dostępności. Osoby na takich stanowiskach odpowiadają za wdrażanie, monitorowanie i doskonalenie różnego rodzaju rozwiązań z zakresu dostępności. Mogą być zatrudnieni w instytucjach publicznych, firmach prywatnych, placówkach edukacyjnych czy organizacjach pozarządowych. Ich zadaniem jest usuwanie barier (fizycznych, cyfrowych, komunikacyjnych i organizacyjnych), które utrudniają korzystanie z usług m.in. osobom z niepełnosprawnościami czy osobom starszym.

Koordynator analizuje potrzeby użytkowników, opiniuje projekty architektoniczne, wspiera działy IT w tworzeniu dostępnych stron internetowych i rozwija polityki równego traktowania. Ważną kwestią jest też współpraca z użytkownikami końcowymi i zbieranie informacji zwrotnych. Jest to zatem rola interdyscyplinarna, która wymaga wiedzy z zakresu prawa, technologii, psychologii i zarządzania – zainteresowanych zapraszamy do zapoznania się z ofertą WSB-NLU, która obejmuje specjalność skupioną właśnie na tej pozycji.

Dostępność w administracji publicznej

Jednym z pierwszych sektorów, które formalnie wprowadziły funkcję koordynatora dostępności, jest administracja publiczna. W Polsce obowiązek wyznaczenia takiej osoby wynika z tzw. ustawy o dostępności. Dotyczy ona różnych placówek administracyjnych – m.in. urzędów gmin, powiatów, ministerstw, instytucji kultury czy sądów.

Za co odpowiadają koordynatorzy w urzędach? Ważnym zadaniem jest ocena zgodności z wymogami. Pod uwagę bierze się dostępność architektoniczną (dostęp do budynków), cyfrową i informacyjno-komunikacyjną. To właśnie sektor publiczny wyznacza tutaj standardy dla pozostałych branż.

Edukacja i dostępność – dostęp do wiedzy bez barier

Szkoły, uczelnie i inne instytucje edukacyjne to kolejna przestrzeń, w której koordynatorzy dostępności odgrywają kluczową rolę. Edukacja jest prawem każdego człowieka – aktualnie jednak zbyt często osoby z niepełnosprawnościami natrafiają na bariery, które uniemożliwiają pełne uczestnictwo w życiu akademickim czy szkolnym. Koordynator dostępności w szkole może odpowiadać np. za przygotowanie indywidualnych planów edukacyjnych, transport, przystosowanie sal czy zakup odpowiedniego sprzętu. Nie bez znaczenia jest też wsparcie w zakresie cyfrowych materiałów dydaktycznych.

Równy dostęp do edukacji to jeden z filarów WSB-NLU. Stale rozwijamy się w tym kierunku, sprawiając, że nasza oferta jest otwarta dla wszystkich studentów, niezależnie od ich sytuacji. Szczegółowe informacje na temat dostępności architektonicznej i cyfrowej można znaleźć na naszej stronie internetowej.

Koordynator dostępności w służbie zdrowia

Sektor ochrony zdrowia to miejsce, w którym brak dostępności może mieć realne konsekwencje dla zdrowia i życia pacjentów. W tym kontekście zadania koordynatora obejmują zarówno rozwiązania infrastrukturalne (np. dostosowanie gabinetów), jak i organizacyjne (np. system zapisów, pomoc tłumacza, priorytety w kolejkach). W szpitalach i przychodniach koordynatorzy powinni na bieżąco współpracować z personelem medycznym, administracją i pacjentami. Tylko wtedy możliwe jest pełne zidentyfikowanie barier, jak również proponowanie konkretnych zmian – istotne jest też promowanie świadomości wśród pracowników ochrony zdrowia i wśród pacjentów.

Dostępność w biznesie

Choć obowiązki w zakresie dostępności częściej dotyczą sektora publicznego, coraz więcej firm prywatnych dostrzega zarówno potrzebę, jak i korzyści inwestowania w dostępność. Koordynatorzy w firmach mogą działać w wielu obszarach – od dostosowania przestrzeni biurowych po projektowanie produktów cyfrowych, które stawiają dostępność na pierwszym miejscu. Dostępność stanowi ważny element ESG, czyli odpowiedzialności środowiskowej, społecznej i organizacyjnej w biznesie. Firmy, które myślą długofalowo i chcą dotrzeć do szerokiego grona klientów, coraz częściej zatrudniają specjalistów od dostępności lub korzystają z tego typu usług doradczych.

Warto zaznaczyć, że dostępność nie powinna być traktowana jak luksus – to fundament równości zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w edukacji czy w biznesie. Koordynatorzy dostępności to osoby, które pomagają budować ten fundament w różnych dziedzinach życia społecznego i zawodowego. Ich rola stale rośnie i będzie nadal rosnąć wraz z postępem technologicznym, starzeniem się społeczeństwa i pojawianiem się nowych regulacji. Warto zatem zainteresować się tą kwestią już teraz – również w kontekście studiów.