Kariera w psychologii – jak wybrać specjalność, która najlepiej pasuje do Twoich umiejętności i zainteresowań?

Wybór specjalności w psychologii może trochę przytłaczać – w końcu jest tak wiele różnych obszarów, którymi można zajmować się zawodowo. Dlatego decydując się na konkretny wybór, warto wcześniej się do tego przygotować się i – przede wszystkim – wziąć pod uwagę swoje umiejętności i zainteresowania. Co jeszcze warto zrobić, aby dokonać najlepszego dla siebie wyboru?

Specjalności w psychologii

Psychologia oferuje wiele różnych specjalności. Zaczynając od głównych i podstawowych obszarów, wyróżnia się:

• psychologię kliniczną– koncentruje się ona przede wszystkim na różnego rodzaju zaburzeniach i dysfunkcjach psychicznych. Stanowi idealne podłoże do rozwoju dla osób, które chcą pracować w szpitalu lub rozwijać swoją praktykę jako psycholog bądź – po odpowiednich certyfikacjach – psychoterapeuta;
• psychologię pracy i organizacji lub też psychologię biznesu– ten obszar koncentruje się na wszystkich zagadnieniach związanych z funkcjonowaniem organizacji i biznesu pod kątem czynników psychologicznych. Studenci zdobywają wiedzę m.in. o prowadzeniu rekrutacji i rozpoznawaniu poszczególnych cech, tworzeniu zespołów czy trenowaniu i rozwijaniu kompetencji miękkich, istotnych w biznesie (np. autoprezentacja, empatyczna komunikacja, stawianie granic);
• psychologię sądową– to obszar skoncentrowany wokół funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Taki psycholog bardzo często pełni funkcję opiniodawczą, może być również wsparciem przy wielu sprawach sądowych dla osób poszkodowanych. W zależności od swoich kompetencji ma szansę rozwijać się także m.in. w profilowaniu przestępców;
• neuropsychologię– to dziedzina, która koncentruje się na bardzo specyficznym obszarze, czyli tzw. chemii mózgu. Neuropsychologia bada różne zjawiska, jakie zachodzą między układem nerwowym a procesami poznawczymi, czyli odbieraniem i interpretowaniem świata.

Oprócz tego psychologia oferuje wiele innych specjalności, m.in.:

• interwencję kryzysową– to obszar do pracy z pacjentami w kryzysie przejściowym;
• psychologię sportu– koncentruje się na wyzwaniach i trudnościach, z jakimi mierzą się sportowcy, ważnym elementem jest również tzw. trening mentalny i umiejętność wspierania oraz motywowania sportowców;
• psychoseksuologię– obszar zajmujący się różnymi dysfunkcjami i trudnościami w obszarze seksualności;
• psychologię transportu– to z kolei obszar, w którym specjalista zajmuje się przede wszystkim przeprowadzaniem badań dla kierowców oraz opracowywaniem rozwiązań, które zwiększają bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Niektóre uczelnie wychodzą naprzeciw najnowszym wyzwaniom świata współczesnego i oferują takie specjalności, jak np. cyberpsychologia, psychoonkologia czy uzależnienia behawioralne. Jak zatem pośród tak zróżnicowanego i dużego wyboru zdecydować się na jedną ze ścieżek?

Co wziąć pod uwagę, wybierając specjalność?

Wybierając specjalność, warto wziąć pod uwagę swoje umiejętności, mocne i słabe strony, obszar zainteresowania, a także warto uwzględnić perspektywy zawodowe. Zrobienie dobrego researchu rynku z pewnością będzie dla Ciebie pomocne.

Umiejętności i zainteresowania a wybór specjalności w psychologii

Przede wszystkim specjalność powinna być zgodna z Twoimi największymi zainteresowaniami – jeśli interesuje Cię świat biznesu, to dobrym wyborem będzie psychologia biznesu. Z kolei jeśli większą fascynację odczuwasz, edukując się w zakresie zaburzeń i dysfunkcji psychicznych lub trudności seksualnych, to z pewnością jako bazowy wybór sprawdzi się psychologia kliniczna.

Oprócz zainteresowań weź pod uwagę również to, jakie są Twoje mocne strony i umiejętności. Przykładowo, jeśli masz analityczny umysł, a jednocześnie nie czujesz w sobie potrzeby pracy 1:1 z klientem, to dobrym wyborem może być psychologia transportu lub przeprowadzanie testów diagnostycznych. Aby lepiej poznać swoje preferencje i sprawdzić, które obszary rzeczywiście Cię interesują, warto podjąć się kilku dodatkowych działań.

1. Praktyka– zaangażuj się w praktyki na studiach. Dzięki temu zyskasz możliwość sprawdzenia się w realnym świecie w poszczególnych obszarach psychologii. Możesz zweryfikować, które z nich dobrze z Tobą współgrają, a które nie do końca Cię interesują.
2. Rozmawiaj z innymi – otwórz się na rozmawianie i dopytywanie innych osób – starszych kolegów lub profesorów na swojej uczelni. Możesz zyskać w ten sposób różne perspektywy na poszczególne dziedziny psychologii. Takie osoby, jako praktycy, chętnie podzielą się z Tobą tym, jak wygląda praca w danej specjalności, jakie są jej specyficzne aspekty i wzywania. To niezwykle cenne informacje!
3. Słuchaj siebie– choć wskazówka ta może wydawać Ci się banalna, to jest ona niezwykle istotna. Jeśli chcesz odczuwać satysfakcję zawodową i cieszyć się z wykonywanej pracy, to bardzo ważnym punktem jest wybór takiego obszaru, który rzeczywiście Cię fascynuje i interesuje.

Wysłuchanie się w siebie może być trudne, ale spróbuj na początku trochę się wyciszyć i zauważać w ciągu dnia (np. podczas zajęć), o jakich zagadnieniach możesz słuchać i dyskutować bez końca, które pobudzają Cię do wymiany zdań i budzą w Tobie chęć zgłębienia tematu, a które wręcz przeciwnie – nudzą Cię lub frustrują.

Warto również przeanalizować perspektywy zawodowe po danej specjalności. Zastanów się, czy taka forma pracy, jej tryb oraz typ osób, którymi będziesz się otaczać, jest zgodny z Twoimi potrzebami życiowymi i zawodowymi. Nieco inaczej wygląda tryb pracy oraz otoczenie np. psychologa klinicznego, sądowego, a inaczej psychologa sportu czy biznesu.

Jak wybrać specjalność w psychologii zgodnie ze swoimi umiejętnościami? Podsumowanie

Wybór specjalności to trudne zadanie, ale jeśli przygotujesz się do niego odpowiednio i znajdziesz moment na wsłuchanie się w siebie, decyzja ta powinna być łatwiejsza. Prześledź swoje zainteresowania, umiejętności, predyspozycje, preferencje, zastanów się, na ile dana specjalność może dać Ci satysfakcję w przyszłości i czy pokrywa się z Twoimi oczekiwaniami zawodowymi.