Jak zostać nauczycielem? Przygotowanie do zawodu nauczyciela

PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE DO ZAWODU NAUCZYCIELA, CZYLI O UCZENIU NAUCZYCIELA.

Każdy z nas pamięta z lat szkolnych przynajmniej jednego nauczyciela, który umiał zarażać uczniów swoją charyzmą i pasją, inspirował i wspierał ich w indywidualnym rozwoju oraz towarzyszył z ciekawością i gotowością wsparcia w trudnej drodze dorastania. Tacy ludzie są potrzebni zawsze, zwłaszcza obecnie, kiedy coraz głośniej jest o nowoczesnym pojmowaniu szkoły i roli edukatorów. Choć rola ta nieco się zmienia, bo zmienia się cały świat, to nieodmiennie nauczyciel stale jest potrzebny i zawód ten może dać wiele satysfakcji wykonującym go osobom. Jak każdy inny zawód, praca nauczyciela ma swoje blaski i cienie. Z jednej strony jest niezwykle fascynująca, gdyż umożliwia kontakty z wieloma osobowościami o różnych charakterach i temperamentach. Często potrafi być nad wyraz przyjemna, szczególnie gdy obserwujemy jej pozytywne efekty, a także różnorodna, ze względu na szeroką działalność dydaktyczno-wychowawczą, która sprawia, że obcujemy z różnymi dziedzinami nauki, możemy wykorzystywać coraz to nowsze metody i techniki nauczania. Druga, nieco gorsza strona tej profesji, to bardzo sformalizowany charakter pracy, mało satysfakcjonujące zarobki, duża ilość dodatkowych obowiązków, a także ogromna odpowiedzialność, jaka spoczywa na nauczycielu. Wszystko to sprawia, że praca w szkole jest silnie stresująca oraz oceniana przez samych nauczycieli jako trudna. Obserwuje się, że wciąż brakuje na rynku edukacyjnym zajęć radzenia sobie w obliczu zjawiska wypalenia zawodowego, czy nawet właściwego używania głównego narzędzia nauczyciela, czyli głosu, dzięki czemu będzie mógł unikać błędów w jego emisji, a przez to wyeliminuje lub przynajmniej zminimalizuje ewentualne zmiany chorobowe, czy też uszkodzenia narządu głosu.

Jak przygotować się do zawodu nauczyciela?

Aby dobrze przygotować się do pełnienia tej niezwykle ważnej roli, konieczne jest nie tylko posiadanie fachowej wiedzy merytorycznej, odpowiednio przygotowanego warsztatu pracy, ale także świadomość tego, co tak naprawdę oznacza bycie nauczycielem. Obecne czasy charakteryzują się stale rosnącymi wymaganiami wobec ludzi we wszystkich dziedzinach życia, wyjątkowo mocno widać to w dyskusji o edukacji. Nauczyciel współczesny powinien sprostać oczekiwaniom społecznym dotyczącym jego umiejętności komunikacji, nawiązywania relacji, znajomości najnowszej wiedzy psychologiczno-pedagogicznej, gotowości nieustannego samorozwoju, otwartości, elastyczności, refleksyjności, umiejętności pracy zespołowej, organizacji i planowania pracy. Co najistotniejsze powinien charakteryzować się osobowością zdolną "porwać" wychowanków. S. Schuman w książce "Talent pedagogiczny" podkreśla ścisłą zależność wyników nauczania i wychowania od cech osobowości nauczyciela. Pedagog XXI wieku widzi zmieniającą się rzeczywistość i przygotowuje uczniów do radzenia sobie w niej, co więcej, przewiduje nadchodzące zmiany i wraz z uczniami uczy się, jak sprostać przyszłym zadaniom. Traktuje problemy jako wyzwania, które warto podjąć i taką postawę stara się kształtować u uczniów od najmłodszych lat. Szczególne warunki pracy, jakie panują w szkole, odpowiedzialność za efekty kształcenia, specyficzna ścieżka kariery zawodowej, a także ogromny wachlarz wymaganych kompetencji i kwalifikacji sprawiają, że zawód nauczyciela powinni wykonywać wyłącznie ludzie z powołaniem, którzy oprócz wrodzonych cech charakteru posiadają także pełną świadomość tego, na czym polega ta profesja i jakie z tego tytułu wynikają konsekwencje. Obecnie przepisy dotyczące możliwości wykonywania zawodu nauczyciela reguluje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25.07.2019 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli i rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli . Rozporządzenie MEN określa dokładnie przygotowanie merytoryczne, psychologiczno-pedagogiczne, dydaktyczne i praktyczne, jakie powinna posiadać osoba ubiegająca się o stanowisko nauczyciela. Ustanawia bardzo wysoki standard wymagań dla tego zawodu. Jest to ścieżka długa i, ze względu na specyfikę tego zawodu, dość złożona. Nie zamyka jednak drogi osobom, które obrały drogę studiowania na kierunkach niepedagogicznych. Chcąc pracować w szkołach lub placówkach oświatowych niezbędne jest zdobycie przygotowania pedagogicznego, co nie jest tożsame ze studiami z zakresu pedagogiki. Te ostatnie uprawniają do wykonywania zawodu pedagoga, natomiast przygotowanie pedagogiczne pozwala wykonywać zawód nauczyciela lub psychologa szkolnego (po uprzednim ukończeniu specjalistycznych studiów przedmiotowych). Jeśli w trakcie zdobywania wiedzy i doświadczenia ktoś zdecyduje się zmienić kierunek ścieżki zawodowej i planować swoją przyszłość z edukacją na jakimkolwiek szczeblu, ma możliwość odbycia studiów podyplomowych. Studia na kierunku Przygotowanie pedagogiczne do zawodu nauczyciela trwają 3 semestry, przy czym ostatni semestr obejmuje praktyki zawodowe. Takie studia oferuje Wyższa Szkoła Biznesu National - Louis University z siedzibą w Nowym Sączu. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom osób aktywnych zawodowo proponuje studia w formie interaktywnej, z wykorzystaniem specjalistycznej platformy e-learningowej Cloud Academy (CloudA). Taka forma nauki spełnia wszystkie najwyższe standardy kształcenia i pozwala uzyskać przygotowanie pedagogiczne na druku zgodnym ze wzorem MNiSW. Całkowity koszt studiów wynosi 2800 zł, uczelnia daje gwarancję otwarcia kierunku.

Co jest potrzebne, aby zostać nauczycielem? Kwalifikacje niezbędne do pracy

Aby móc pracować jako nauczyciel w szkole publicznej, nie wystarczy sama chęć dzielenia się wiedzą – konieczne jest spełnienie jasno określonych wymagań formalnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, kandydat na nauczyciela musi posiadać:

• ukończone studia wyższe (I lub II stopnia lub jednolite magisterskie) zgodne z nauczanym przedmiotem lub kierunkiem kształcenia;
• przygotowanie pedagogiczne – czyli ukończenie odpowiednich studiów podyplomowych lub specjalności w ramach studiów, obejmujących wiedzę z zakresu psychologii, pedagogiki, dydaktyki i praktyki zawodowej;
• kwalifikacje praktyczne, jeśli wymagają tego konkretne zajęcia (np. w zawodach technicznych lub artystycznych).

W przypadku nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej konieczne jest posiadanie kwalifikacji do nauczania na tym etapie edukacyjnym. Warto też pamiętać, że dyrektor szkoły ma obowiązek zatrudniać wyłącznie osoby spełniające wszystkie wymogi ustawowe.

Którym nauczycielem najłatwiej zostać?

Obecnie najłatwiej znaleźć pracę jako nauczyciel w zawodach deficytowych. Do tych należą m.in.:

• nauczyciele przedmiotów ścisłych – matematyki, fizyki, informatyki, chemii;
• nauczyciele języków obcych, zwłaszcza języka niemieckiego i hiszpańskiego;
• pedagodzy specjalni – w tym specjaliści z zakresu oligofrenopedagogiki, tyflopedagogiki, surdopedagogiki;
• psychologowie i terapeuci pedagogiczni;
• nauczyciele przedszkolni i edukacji wczesnoszkolnej, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach.

Szczególne zapotrzebowanie dotyczy również nauczycieli zawodu w szkołach branżowych i technikach – zwłaszcza w dziedzinach takich jak elektryka, logistyka, mechatronika czy gastronomia. Łączenie wykształcenia technicznego z przygotowaniem pedagogicznym to dziś przepis na szybkie znalezienie pracy w szkole.

Po jakich studiach można zostać nauczycielem?

Nauczycielem można zostać zarówno po studiach pedagogicznych, jak i niepedagogicznych – pod warunkiem, że uzupełni się je o przygotowanie pedagogiczne. Przykładowo:

• Absolwenci matematyki, biologii, historii, języków obcych czy chemii mogą zostać nauczycielami swoich przedmiotów, jeśli posiadają odpowiednie przygotowanie pedagogiczne.
• Osoby po kierunkach technicznych (np. inżynieria, informatyka, logistyka) mogą uczyć przedmiotów zawodowych lub technicznych.
• Pedagogika specjalna, edukacja wczesnoszkolna i przedszkolna dają kwalifikacje do pracy z dziećmi w żłobkach, przedszkolach oraz klasach 1–3.

Jak zostać nauczycielem po innych studiach?

Jeśli ukończyłeś studia wyższe, ale nie były to studia pedagogiczne, nadal możesz zostać nauczycielem. Wystarczy ukończyć studia podyplomowe z przygotowania pedagogicznego, takie jak oferowane przez WSB-NLU. Trwają one 3 semestry i obejmują zajęcia teoretyczne oraz praktyki w szkole. Dzięki nim zyskasz:

• wiedzę psychologiczną i pedagogiczną niezbędną do pracy z uczniami,
• kompetencje dydaktyczne dostosowane do nauczania konkretnego przedmiotu,
• certyfikat zgodny z rozporządzeniem MNiSW, potwierdzający przygotowanie pedagogiczne.

To elastyczna droga dla osób, które w trakcie kariery zawodowej postanowiły przekwalifikować się lub rozpocząć nową ścieżkę w oświacie.

Zawód nauczyciela w praktyce

Codzienna praca nauczyciela to znacznie więcej niż prowadzenie lekcji. Obejmuje również:

• przygotowywanie materiałów dydaktycznych i planów lekcji,
• sprawdzanie prac domowych i testów,
• prowadzenie dokumentacji szkolnej,
• udział w radach pedagogicznych i zebraniach z rodzicami,
• organizowanie wycieczek, konkursów, wydarzeń kulturalnych i sportowych,
• wsparcie wychowawcze i emocjonalne dla uczniów.

Z jednej strony daje to ogromne poczucie wpływu na rozwój młodych ludzi, z drugiej – wiąże się z wieloma obowiązkami, które często wykraczają poza czas lekcyjny.

Czy opłaca się być nauczycielem?

To pytanie, które zadaje sobie wielu kandydatów do zawodu. Zawód nauczyciela ma niewątpliwe atuty:

• stabilność zatrudnienia w sektorze publicznym,
• możliwość szybkiego awansu zawodowego (np. stopień nauczyciela mianowanego, dyplomowanego),
• dłuższe urlopy w porównaniu do wielu innych profesji,
• poczucie misji i satysfakcji z pracy z dziećmi i młodzieżą.

Z drugiej strony wyzwaniem mogą być:

• stosunkowo niskie zarobki na początku kariery (choć z czasem rosną),
• stres związany z odpowiedzialnością i presją społeczną,
• biurokracja i wiele obowiązków poza prowadzeniem lekcji.

Jeśli masz pasję do nauczania, cierpliwość i zaangażowanie – praca w edukacji może dać Ci wiele radości i spełnienia, zwłaszcza gdy widzisz postępy i rozwój swoich uczniów.