

Na dzień dzisiejszy (tj. 25 września 2026 r.) zawód psychologa nadal reguluje ustawa z 2001 r. Nowa ustawa z 23 stycznia 2026 r. została ogłoszona 18 lutego, ale jej zasadnicza część zacznie obowiązywać 19 maja 2028 r. Od tego dnia prawo wykonywania zawodu da wpis do Rejestru Psychologów, a psycholodzy, którzy dopiero zaczynają pracę, będą przez pierwsze miesiące współpracować z opiekunem. Osoby, które mają już dyplom, dostaną dwa lata na złożenie wniosku o wpis.
Sytuacja absolwentów i obecnych studentów zależy od tego, jaki kierunek ukończyli lub studiują oraz kiedy rozpoczęli i zakończyli naukę. Na tej podstawie można ustalić, które przepisy przejściowe ich obejmą i jakie warunki będą musieli spełnić, żeby wykonywać zawód po wejściu w życie nowych regulacji.
Jakie przepisy obowiązują psychologów w 2026 roku?
Podstawowym aktem pozostaje ustawa z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. Nowa ustawa uchyla ją z dniem 19 maja 2028 r. Do tego czasu stosuje się jej aktualne brzmienie oraz te przepisy nowej ustawy, które weszły w życie wcześniej.
Ustawa z 2001 r. uzależniała prawo wykonywania zawodu od wpisu na listę prowadzoną przez regionalną izbę psychologów. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia, że samorząd przewidziany w tej ustawie nigdy nie powstał, więc nie ma organów, które mogłyby takie wpisy prowadzić. Psycholog potwierdza więc dziś swoje przygotowanie dyplomem, a pracodawca sprawdza, czy kandydat spełnia wymagania konkretnego stanowiska.
Od 5 marca 2026 r. obowiązuje pierwsza zmiana w ustawie z 2001 r. Jej art. 8 ust. 1 pkt 1 uwzględnia także tytuł magistra uzyskany po jednolitych studiach magisterskich na kierunku psychologia zdrowia, prowadzonych w Polsce. Chodzi wyłącznie o ten kierunek studiów, a nie o kursy czy studia podyplomowe o podobnej nazwie.
Reforma nie zmienia przepisów szczególnych. Nauczyciel psycholog nadal potrzebuje przygotowania pedagogicznego, a psycholog transportu wpisu do ewidencji marszałka województwa. Po uruchomieniu rejestru te wymagania będą obowiązywać obok wpisu.
Od kiedy obowiązują przepisy nowej ustawy?
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod pozycją 187. Jej art. 161 wyznacza cztery terminy.
5 marca 2026 r. weszły w życie art. 139 oraz art. 151–159. Pierwszy zmienił wymóg wykształcenia w ustawie z 2001 r. Pozostałe dotyczą budowy samorządu: Komitetu Organizacyjnego Izb Psychologów, spisu psychologów i pierwszych zjazdów.
19 lutego 2027 r. wejdzie w życie art. 145. Dopisuje on zawód psychologa do tych, dla których programy studiów muszą uwzględniać standardy kształcenia. Szczegóły określi rozporządzenie ministra nauki, wydane w porozumieniu z ministrem pracy. Dopiero ono pokaże, od którego rocznika i w jakim zakresie zmienią się programy.
19 maja 2028 r. wejdzie w życie zasadnicza część ustawy: rejestr, zasady wykonywania zawodu, samorząd, odpowiedzialność dyscyplinarna i przepisy przejściowe.
19 maja 2031 r. zacznie obowiązywać art. 17 ust. 3, który określa wymagane doświadczenie opiekuna. Nie przesuwa to obowiązku współpracy z opiekunem na 2031 r. Do tego czasu opiekunem może zostać osoba wpisana do rejestru w trybie przejściowym, która ma wymagane doświadczenie i złoży odpowiednie oświadczenie. Przewiduje to art. 147 ust. 8.
Czym różni się spis psychologów od Rejestru Psychologów?
Oba wykazy mają podobne nazwy, ale służą różnym celom. Ministerstwo w komunikacie z 15 lipca 2026 r. wprost przestrzega przed ich myleniem.
Spis psychologów to tymczasowa lista, która służy wyłącznie przygotowaniu pierwszych wyborów do organów samorządu. Prowadzi go ministerstwo. Tylko osoby wpisane do spisu będą mogły głosować w tych wyborach i w nich kandydować. Zgłoszenie składa się w systemie Praca.gov.pl na formularzu „Zgłoszenie do spisu psychologów (SP-ZGL)”, po zalogowaniu profilem zaufanym, aplikacją mObywatel albo przez bankowość elektroniczną. Opłata wynosi 50 zł. Instrukcja ministerstwa przypomina, że formularz można wysłać tylko raz, dlatego przed wysłaniem warto dokładnie sprawdzić dane. Spis przygotowuje Komitet Organizacyjny Izb Psychologów powołany 12 maja 2026 r. Komitet opracowuje regulaminy wyborów i pierwszego Krajowego Zjazdu.
Rejestr Psychologów zacznie działać po 19 maja 2028 r. Zgodnie z art. 5 i 6 ustawy prawo wykonywania zawodu powstaje z dniem wpisu do rejestru. Wpisu dokonuje regionalna rada psychologów właściwa dla miejsca zamieszkania. Wpis oznacza przynależność do regionalnej izby, a przynależność do samorządu jest obowiązkowa. Każdy będzie mógł sprawdzić w rejestrze imię i nazwisko psychologa, numer i datę wpisu oraz adnotację „wykonujący zawód” albo „niewykonujący zawodu”. Wykształcenia i specjalizacji publiczna część rejestru nie pokaże.
Wpis do spisu nie daje prawa wykonywania zawodu i nie zastępuje przyszłego wniosku o wpis do rejestru. Członkostwo w stowarzyszeniu psychologów również nie jest wpisem do rejestru.
Którą ścieżką wejdziesz do rejestru?
Ustawa przewiduje trzy drogi: ogólną z art. 5 oraz dwie przejściowe z art. 147 i art. 148. Różnią się terminem złożenia wniosku, możliwością pracy bez wpisu i obowiązkiem współpracy z opiekunem.
| Twoja sytuacja | Przepis | Termin na wniosek o wpis | Praca bez wpisu | Współpraca z opiekunem |
| Dyplom magistra psychologii (jednolite studia albo II stopień na tym kierunku) lub jednolitych studiów z psychologii zdrowia uzyskany najpóźniej 19 maja 2028 r. | art. 147 | 2 lata od 19 maja 2028 r., czyli do 19 maja 2030 r. | tak, przez 2 lata; po złożeniu wniosku do doręczenia ostatecznej uchwały | tak, chyba że do 19 maja 2028 r. przepracujesz w zawodzie co najmniej 2 lata |
| Rozpoczęte do 19 maja 2028 r. studia II stopnia z psychologii albo jednolite studia z psychologii zdrowia, dyplom uzyskany później | art. 148 | 4 lata od 19 maja 2028 r., czyli do 19 maja 2032 r. | ustawa nie przewiduje okresu pracy bez wpisu | tak |
| Jednolite studia z psychologii ukończone po 19 maja 2028 r. | art. 5 | przed rozpoczęciem pracy | nie | tak |
| Dyplom lub kwalifikacje z zagranicy | art. 5 albo art. 147 | zależnie od daty i sposobu uznania | zależnie od ścieżki | zależnie od ścieżki |
Ścieżka z art. 147 obejmuje najliczniejszą grupę, czyli osoby, które mają dyplom w dniu wejścia ustawy w życie. Należą do niej absolwenci jednolitej psychologii, absolwenci psychologii II stopnia bez względu na kierunek studiów I stopnia, absolwenci jednolitej psychologii zdrowia, osoby z uznanymi kwalifikacjami zagranicznymi oraz posiadacze wymienionych w ustawie dyplomów historycznych. Oprócz dyplomu trzeba spełnić pozostałe warunki: korzystać z pełni praw publicznych, mieć pełną zdolność do czynności prawnych, dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu i znać język polski. Wpis nie nastąpi automatycznie, więc trzeba złożyć wniosek.
Terminu nie warto odkładać na ostatnią chwilę. Art. 150 przewiduje wygaśnięcie stosunku pracy na stanowisku psychologa, jeśli wniosek nie zostanie złożony w terminie albo regionalna rada ostatecznie odmówi wpisu. Przepis określa też skutki dla psychologów pełniących służbę. Dwuletni okres przejściowy daje czas na złożenie wniosku, ale z obowiązku wpisu nie zwalnia.
Ścieżka z art. 148 dotyczy przede wszystkim osób, które po studiach I stopnia na innym kierunku wybrały psychologię II stopnia. Jeśli zaczną ją najpóźniej 19 maja 2028 r., będą mogły wpisać się do rejestru po uzyskaniu tytułu magistra psychologii. Czteroletni termin liczy się od 19 maja 2028 r., a nie od dnia obrony. Absolwent, który obroni się w 2029 r., będzie miał więc na wniosek trzy lata, a nie cztery.
Osoby, które studiują jednolitą psychologię i obronią się po 19 maja 2028 r., wejdą do zawodu według zasad ogólnych. Zasady te wymagają ukończenia jednolitych studiów magisterskich z psychologii albo psychologii zarówno na studiach I, jak i II stopnia. Tak będzie wyglądać droga każdego, kto zaczyna jednolite studia magisterskie z psychologii jesienią 2026 r. Po dyplomie złoży wniosek o wpis, a po wpisie rozpocznie współpracę z opiekunem.
Na czym będzie polegać współpraca z opiekunem?
Współpraca z opiekunem zaczyna się po wpisie do rejestru. Regionalna rada wskazuje opiekuna w ciągu 30 dni od wpisu, a psycholog ma kolejne 30 dni na zgłoszenie się do niego. Ministerstwo wyjaśnia, że tej współpracy nie da się rozpocząć w czasie studiów ani przed wpisem. Wynagrodzenie opiekunowi wypłaca regionalna rada.
Zasady określają art. 17–22 ustawy. Współpraca obejmuje 150 godzin, w tym co najmniej 75 godzin spotkań na żywo, i trwa od 9 do 24 miesięcy. W uzasadnionych przypadkach, np. przy urlopie rodzicielskim albo chorobie, rada może ten okres przedłużyć. Opiekun pomaga rozwijać kompetencje, omawia metodykę pracy oraz zasady zgody na świadczenia, tajemnicy i dokumentacji. Po każdych 30 godzinach wydaje opinię okresową, a na koniec opinię końcową. Negatywna opinia końcowa uruchamia postępowanie przed komisją powołaną przez regionalną radę, która wydaje opinię uzupełniającą.
Ministerstwo podkreśla, że współpraca ma charakter konsultacyjny, a nie nadzorczy. Psycholog od dnia wpisu pracuje samodzielnie i może prowadzić własny gabinet. Do czasu pozytywnej opinii końcowej obowiązuje go jedno ograniczenie z art. 17 ust. 9: nie udziela świadczeń na potrzeby postępowań karnych, sądowych i administracyjnych ani rekrutacji do publicznych instytucji i służb.
Kto będzie zwolniony z obowiązku opieki?
Zwolnienie z art. 147 ust. 5–7 przysługuje wyłącznie osobom wpisanym do rejestru w trybie przejściowym z art. 147 ust. 1. Muszą one w ciągu dziesięciu lat przed 19 maja 2028 r. przez co najmniej dwa lata udzielać świadczeń psychologicznych, prowadzić psychoterapię, prowadzić badania naukowe lub zajęcia dydaktyczne z psychologii albo kierować pracą psychologów. W ciągu 14 dni od doręczenia uchwały o wpisie składają regionalnej radzie pisemne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Rada może zażądać dokumentów, które potwierdzą to doświadczenie.
Przy liczeniu doświadczenia łatwo o pomyłkę, bo liczy się czas pracy, a nie czas, który minął od obrony. Osoba z dyplomem z 2022 r., która zacznie pracę w zawodzie w czerwcu 2027 r., do 19 maja 2028 r. nie zbierze dwóch lat doświadczenia. Ministerstwo w odpowiedziach na pytania podaje podobny przykład: absolwent z czerwca 2026 r. uniknie opiekuna tylko wtedy, gdy zaczął pracę najpóźniej 19 maja 2026 r. W praktyce oznacza to, że współpraca z opiekunem czeka niemal każdego, kto obronił się w 2026 r. lub później. Praktyk odbytych w czasie studiów do tego doświadczenia się nie wlicza.
Kogo ustawa nie obejmuje?
Ustawa reguluje zawód psychologa, a nie każdą pracę absolwenta psychologii. Ministerstwo wyjaśnia, że osoba z dyplomem, która pracuje w dziale personalnym, jako trener umiejętności społecznych albo doradca biznesowy, nie wykonuje zawodu psychologa w rozumieniu ustawy. Nie musi wpisywać się do rejestru i nie współpracuje z opiekunem. Nie może jednak nazywać siebie psychologiem ani udzielać porad psychologicznych, także w internecie.
Swobodna pozostaje działalność edukacyjna i popularyzatorska. Artykuły, wykłady czy podcasty o psychologii nie są świadczeniem psychologicznym, więc mogą je prowadzić także osoby spoza rejestru. Ustawa pozwala też asystentom rodziny, pracownikom socjalnym i interwentom kryzysowym wykonywać niektóre działania z zakresu pomocy psychologicznej, jeśli wynikają one z ich zadań określonych w innych ustawach.
Osobnym tematem jest psychoterapia. Nowa ustawa pozwala psychologowi prowadzić ją na zasadach określonych w odrębnych przepisach i nie ogranicza prawa do psychoterapii osobom, które spełniają wymagania dla psychoterapeutów, choć nie są psychologami. Psycholog, który prowadzi psychoterapię, podlega jednak zasadom tajemnicy, dokumentacji i odpowiedzialności zawodowej z ustawy o zawodzie psychologa. Nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty trwają prace w Sejmie. Wybierając szkołę psychoterapii, warto śledzić, jakie wymagania wprowadzi.
Jak zmienią się zasady tajemnicy, zgody i dokumentacji?
Część tych obowiązków już istnieje. Art. 14 ustawy z 2001 r. nakazuje psychologowi zachować w tajemnicy informacje o kliencie uzyskane w pracy, bez ograniczenia w czasie. Wyjątki dotyczą m.in. poważnego zagrożenia życia lub zdrowia klienta albo innych osób oraz sytuacji przewidzianych w ustawach.
Od maja 2028 r. zasady będą dokładniejsze. Art. 25 wymaga zgody na świadczenie, udzielonej po poinformowaniu o prawach odbiorcy oraz o celu i zakresie pomocy. Osobne reguły dotyczą osób niepełnoletnich, świadczeń obowiązkowych z mocy przepisów i doraźnej pomocy w kryzysie. Art. 27 określa, kiedy można uchylić tajemnicę: gdy jej zachowanie zagraża życiu lub zdrowiu, gdy wymagają tego inne przepisy albo gdy odbiorca wyrazi pisemną zgodę po poinformowaniu o skutkach. W każdym z tych przypadków ujawnia się tylko informacje niezbędne. Podstawa do przekazania części informacji nie pozwala przekazać całej historii kontaktu z psychologiem.
Art. 28 nakłada obowiązek prowadzenia dokumentacji, która zawiera m.in. dane odbiorcy i psychologa, opis świadczeń, datę i podpis. Odbiorca ma do niej dostęp, z wyjątkiem arkuszy testów i krótkotrwałych notatek roboczych. Dokumentację przechowuje się co do zasady przez pięć lat od końca roku, w którym zakończono świadczenia. W przypadku osoby niepełnoletniej pięć lat liczy się od końca roku, w którym osiągnęła pełnoletność. W podmiotach leczniczych dokumentacja psychologiczna trafia do dokumentacji medycznej i podlega zasadom ustawy o prawach pacjenta. Okres przechowywania trzeba więc sprawdzać osobno dla każdego miejsca pracy.
Dokumentację dziecka udostępnia się rodzicowi lub innemu przedstawicielowi ustawowemu. Psycholog może odmówić tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy zagrożone jest dobro dziecka. Rodzic może wtedy wystąpić do sądu opiekuńczego, który zdecyduje o zakresie dostępu.
Jaka odpowiedzialność będzie grozić psychologom i osobom podszywającym się pod nich?
Od maja 2028 r. psycholog będzie odpowiadał dyscyplinarnie za naruszenie zasad etyki i przepisów o wykonywaniu zawodu. Sprawę bada rzecznik dyscyplinarny, a rozstrzyga sąd dyscyplinarny samorządu. Art. 94 przewiduje kary od upomnienia i nagany, przez karę pieniężną i ograniczenie zakresu czynności na okres od 6 miesięcy do 2 lat, po zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od roku do 5 lat i pozbawienie tego prawa. Według ministerstwa informacja o karze nie będzie jawna. Zawieszony psycholog będzie jednak widniał w rejestrze jako „niewykonujący zawodu”, a pozbawiony prawa wykonywania zawodu zostanie skreślony.
Art. 126–128 dotyczą osób spoza rejestru i pracodawców. Posługiwanie się tytułem psychologa bez prawa wykonywania zawodu będzie zagrożone grzywną, a jeśli ktoś robi to dla korzyści majątkowej, także karą ograniczenia wolności. Za udzielanie świadczeń psychologicznych bez uprawnień grozi grzywna albo ograniczenie wolności, a przy działaniu dla zysku lub wprowadzaniu w błąd nawet rok pozbawienia wolności. Karze podlega też ten, kto powierza świadczenia osobie nieuprawnionej. Przy ocenie konkretnej sytuacji po maju 2028 r. trzeba pamiętać o okresach przejściowych opisanych wyżej.
Ile to będzie kosztować i jak rozliczać rozwój zawodowy?
Opłata za wniosek o wpis do rejestru nie może przekroczyć 10% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Według ministerstwa odpowiada to obecnie około 800 zł i jest to opłata jednorazowa na całe życie zawodowe. Ponownie płaci ją tylko osoba, która zostanie skreślona i będzie chciała wpisać się jeszcze raz. Zaświadczenie o wpisie kosztuje 50 zł. Wysokość składki członkowskiej ustali Krajowy Zjazd Psychologów. Osoba w trudnej sytuacji materialnej może wystąpić do regionalnej rady o zwolnienie ze składek w całości lub w części.
Art. 29 wprowadza obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego, rozliczanego w pięcioletnich okresach. Obejmie on kształcenie podyplomowe albo doskonalenie zawodowe, a zakres obu form określi Krajowa Rada Psychologów. Kto dziś wybiera studia podyplomowe albo kurs, powinien wybierać je ze względu na potrzebne umiejętności. To, co zostanie zaliczone do przyszłego okresu edukacyjnego, zależy od uchwał samorządu, których jeszcze nie ma.
Co warto przygotować już teraz?
Większość obowiązków zacznie się w 2028 r., ale dokumenty łatwiej zebrać dziś niż za dwa lata. Przyda się komplet, który pozwoli ustalić ścieżkę wpisu i ewentualne zwolnienie z opiekuna:
- Dyplom i suplement w oryginale albo kopii poświadczonej notarialnie, bo takie dokumenty ustawa wymienia przy wniosku o wpis.
- Potwierdzenie dat studiów. Przyda się zwłaszcza osobom, które korzystają z art. 148 i muszą wykazać rozpoczęcie studiów II stopnia przed 19 maja 2028 r.
- Dokumenty o uznaniu kwalifikacji zagranicznych, jeśli dyplom pochodzi spoza Polski.
- Umowy, świadectwa pracy i zakresy obowiązków z ostatnich lat, które pokazują okres i faktyczny zakres pracy. Sama nazwa stanowiska nie zawsze wystarczy, żeby wykazać udzielanie świadczeń.
- Dokumenty o zmianie nazwiska, jeśli dane na dyplomie różnią się od obecnych.
Tekst ustawy z informacją o datach wejścia w życie poszczególnych przepisów jest dostępny w serwisie ELI. Komunikaty o spisie, wyborach i organizacji samorządu publikuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Gdy powstaną regionalne rady, wiążące będą także ich uchwały i instrukcje. W nietypowych sytuacjach, np. przy dyplomie zagranicznym albo przerwach w pracy, warto skonsultować się z prawnikiem zajmującym się zawodami regulowanymi.
Artykuł przedstawia ogólne zasady według stanu prawnego na wrzesień 2026 r. Ocena prawa konkretnej osoby do wykonywania zawodu wymaga sprawdzenia jej dokumentów oraz przepisów obowiązujących w dniu, w którym podejmuje czynności.
Źródła:
- Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, Dz.U. 2026 poz. 187 - karta aktu ELI
- Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów - tekst ustawy
- Ustawa z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów - tekst ujednolicony
- Zawód psycholog - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
- Pytania i odpowiedzi do ustawy o zawodzie psychologa - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Najnowsze wpisy w tej kategorii
Nie zwlekaj! Zapisz się na studia online tylko w 3 minuty!
Zapisz się do newslettera










