Kapitał ludzki - co to takiego i jak nim zarządzać?
Zarządzanie kapitałem ludzkim to termin, który obejmuje zarówno pozyskiwanie talentów, jak i zarządzanie nimi i optymalizację pracowników, w celu zwiększenia ich wartości dla firmy. Przez szereg lat kapitał ludzki był postrzegany w formie teoretycznej. Dziś już wiemy, że jest to teoria, która znajduje swoje potwierdzenie w praktyce. Tak się bowiem składa, że odpowiednie kierownictwo oraz zarządzanie kapitałem ludzkim skutkuje pozytywnie na całe przedsiębiorstwo. Dynamiczne zmiany zachodzące na krajowych, ale także i światowych rynkach wymagają, aby zawsze spodziewać się… niespodziewanego! Dlatego firmy coraz chętniej poszukują przewagi nad konkurencją właśnie wśród własnej organizacji. Wykwalifikowani, sprytni i zdolni pracownicy, w których chętnie inwestują przedsiębiorstwa to najlepszy kapitał każdej firmy. Co trzeba wiedzieć o takim rozwiązaniu? Na czym polega zarządzanie kapitałem ludzkim?
Zarządzanie kapitałem ludzkim – co to takiego?
Kapitał ludzki, jak już wcześniej wspominaliśmy, to nic innego, jak zbiór umiejętności, motywacji, wiedzy czy energii do działania, która określa każdego człowieka. W przypadku przedsiębiorstwa czy organizacji, kapitał ludzki staje się jednym z fundamentów funkcjonowania firmy. Na przestrzeni ostatnich lat okazało się, że to właśnie kapitał ludzki w organizacji jest najcenniejszym dobrem. Może on wpływać pozytywnie na rozwój firmy, motywując ją, podnosząc jej kwalifikacje czy zadowolenie klientów.
Kapitał ludzki według badaczy
Najczęściej w odniesieniu do badaczy twierdzi się, że kapitał ludzki jest to zasób wiedzy i umiejętności, zdobytych w procesie kształcenia i praktyki zawodowej, a także zasób zdrowia i energii witalnej (1). Z kolei, według J. Grodzickiego – kapitał ludzki to wiedza, umiejętności oraz możliwości jednostek, które mają wartość ekonomiczną dla organizacji (2) .
Kapitał ludzki jako zbiór praktyk
Coraz częściej (i trafniej) definiuje się zarządzanie kapitałem ludzkim jako zbiór praktyk, których głównym celem jest osiągnięcie kompetencji w organizacji, pozwalających pozyskiwać, zarządzać oraz optymalizować siłę roboczą przedsiębiorstwa. Osoba zajmująca się zarządzaniem kapitałem ludzkim w przedsiębiorstwie musi doskonale odnajdywać się w procesach, funkcjach oraz strategiach powiązanych z tym zagadnieniem. W ramach zarządzania kapitałem ludzkim dochodzi do:
- zatrudniania odpowiednich i potrzebnych w firmie talentów,
- posiadania wszystkich potrzebnych umiejętności wśród pracowników firmy,
- efektywnego zarządzania pracownikami,
- zwiększenia produktywności organizacji.
Czy są różnice między zarządzaniem kapitałem ludzkim a zarządzaniem zasobami ludzkimi?
Oba terminy, czyli zarządzanie kapitałem ludzkim i zarządzanie zasobami ludzkimi, to pojęcia, które są dość często używane zamiennie, choć mają różne znaczenia. Zarządzanie zasobami ludzkimi koncentruje się przede wszystkim na podstawowych funkcjach administracyjnych HR, takich jak: prowadzenie dokumentacji pracowniczej i administrowanie świadczeniami.
Zarządzanie kapitałem ludzkim to szersze pojęcie, które obejmuje funkcje zarządzania zasobami ludzkimi, a także funkcje strategiczne, takie jak analityka i zarządzanie wydajnością. Zarządzanie kapitałem ludzkim ma na celu maksymalizację wartości i zwrotu z inwestycji osób w organizacji. Zarządzanie zasobami ludzkimi ma na celu tworzenie i zarządzanie systemami i procesami, które są potrzebne do pozyskiwania, szkolenia i utrzymania siły roboczej w organizacji.
Czy zarządzania kapitałem ludzkim można się nauczyć?
Pracownicy są nieograniczonym źródłem możliwości w firmie i organizacji. To świetny kapitał, który może przełożyć się na rozwój absolutnie każdego biznesu. Z tego powodu rośnie popyt na specjalistów ds. zarządzania kapitałem ludzkim. Jak nim zostać? Wystarczy odpowiednie przygotowanie, np. na studiach podyplomowych. Kierunek Zarządzanie kapitałem ludzkim to szansa na znalezienie doskonałej pracy, ale też na rozwój swoich umiejętności.
Celem studiów podyplomowych na kierunku Zarządzanie kapitałem ludzkim jest wykształcenie wykwalifikowanych specjalistów z zakresu pozyskiwania pracowników, rozwijania ich talentu, wykorzystywania potencjału i nie tylko.
Kto może zająć się zarządzaniem kapitałem ludzkim?
Tak naprawdę… absolutnie każdy, kto „czuje” temat i zdobędzie odpowiednie przygotowanie. Najczęściej jednak do pracy w zakresie zarządzania kapitałem ludzkim startują Human Relations Specialist, biznes partnerzy, kierownicy bądź specjaliści ds. zarządzania kadrami. To osoby, które chcą zdobywać nową wiedzę, efektywniej zarządzać kapitałem firmy, czyli… jej pracownikami!
Jakie praktyki obejmuje zarządzanie kapitałem ludzkim?
Zarządzanie kapitałem ludzkim to szereg praktyk oraz procesów, do których zaliczyć można:
- pozyskiwanie talentów (odpowiedni HR potencjalnych pracowników),
- rekrutację i zatrudnianie, - wdrażanie nowych pracowników,
- trening osobowości,
- zarządzanie wydajnością i przepływem pracy,
- raportowanie i analitykę,
- zarządzanie świadczeniami, usługami emerytalnymi, listą płac, czy odszkodowaniami.
1) Kożuch B. (2000), Kształtowanie kapitału ludzkiego firmy, s.56, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok
2) Grodzicki J. (2003), Rola kapitału ludzkiego w rozwoju gospodarki globalnej, s. 42, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk
